Hüsamiye külliyesi-2

  • Yazının Tarihi: 3 Ekim 2019
  • Yazar: İbrahim Yüksel
  • Bu yazı 406 defa okundu.
  • Yazıyı Sosyal Medyada Paylaş:
  • Googleda Paylaş
  • Twitterda Paylaş
  • Facebookta Paylaş

2019 senesinin şubat ayında yıkılan duvarın, arkasında sakladığı HÜSAMİYE külliyesi bakiyesi eyvanın çığlığını duyuramadık henüz. Vaktiyle meşhedin (şehitliğin) üzerine inşa edilen DUMLUPINAR İLKOKULU’ nu peşinde sürükleyen duvarın ortaya çıkardığı eserler gün geçtikçe daha fazla anlam kazanıyor. Dumlupınar ilkokulu ismiyle bilinen okul binasının, yıkım kararı çıkmasına rağmen ve de yaklaşan kış mevsimine rağmen yıkılmaması ortaya çıkan izlerin kaybolmasına sebep olabilir. Yıkım ihalesi devlet bütçesine bir yük değil teşkil etmez. Bilakis bütçeye katkı sağlar. Önümüzdeki günlerde beklenen yağışların hem külliye bakiyesinin izlerinin kaybolmasına sebep olmaması, hem de yıkılma tehlikesi bulunan okul binasınında can ve mal güvenliğini tehdit etmeyecek hale getirilmesi aciliyet arz ediyor.

Diyarbakır Büyük Şehir Belediyesinin yayımladığı Diyarbakır salnamelerinde rastladığı ve külliye içinde bulunan PEYGAMBER EFENDİMİZ HAZRETİ MUHAMMED SALLALAHU ALEYHİ VESELLEMİN amcasının torunu ve de kendisi de sahabi olan MUHAMMED EL FARİSİ hazretlerinin kabrinin de yer aldığını ilk kez, Sayın SELİM MARDİN’ in 2015 senesinde MARDİN İLETİŞİM GAZETESİNDE yazdığı makaleden öğrendik. Osmanlı Arşivlerinden elde ettiğimiz merkadı şerif ile ilgili belgenin orjinalini ve de Türkçe latin harflerine çevirisini ise ilk kez yayımlamak bize nasip oldu.

İlk cümlede ‘’ Mardin’de vaki’ Şeyh Muhammed el-Farisî kuddisesırruhû hazretleri merkad-ı şerifine muttasıl mescid-i şerifin… ‘’ şeklinde geçen tarifle resmi kayıtlarda geçen kabri şerifin tam yeri de ileri ki cümlelerde ‘’ve hükümet konağına muttasıl ve kârgir olarak el-yevmmevcûd ve ma’mûr olduğu cümle-i iş’ârâtdan olan mescid-i mezkûrun vakfı bedelâtı …’’ şeklinde tarif edilmektedir. ( BELGE MİLADİ TARİHİ 1892 )
Şimdilik belge orjinali ve Türkçe latin harfleriyle çevirisini bilim insanlarının araştırma ve incelemelerine sunmakla iktifa edip tafsilatı sonraki makalemizde inceleyeceğiz.

Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı belge.jpeg

Latin harflerine çevirisi
Nezâret-i Evkâf-ı Hümayûn
Mektûbî Kalemi Aded 734
Mardin’de vaki’ Şeyh Muhammed el-Farisî kuddise sırruhû hazretleri merkad-ı şerifine muttasıl mescid-i şerifin imâmet ciheti bâ-berât kimsenin uhdesinde değil ise de cihet-i mezkûrenin tevcihi muktezî bulunduğundan ve vakf-ı müşarünileyhe merbût Germiye ? karyesinin senevî altı bin yedi yüz küsur guruş bedelinden sene be sene alınmakda olan nısfından iki bin dört yüz guruş türbedârlık vazifesi nâmıyla tarikât-ı âliyye-i Nakşibendi hulefâsından Şeyh Abdurrahman efendiye itâ olunmakda ve kusûr dokuz yüz küsur guruşuda türbe-i mezkûrenin masârif-i ta’miriye ve müteferrikasına karşıluk tutulmakda olmasıyla bundan imâmet vazifesi içün bir şey tefrik olunamayacağından mescid-i mezkûr imâmeti içün evkâf sandığından verilmek üzere şehrî yüz elli guruş vazife ile imâmet cihetinin mûmâileyh Şeyh Abdurrahman efendiye tevcihi mahallinden bâ-muharrerât iş’âr olunması üzerine vakf-ı müşarünileyhin vakfiyesi gayr-i mukayyed ve fersûde olup şimdiye kadar mâmûlün-bihâ tutulmuş olduğu cihetle bununla amel câiz olamayacağı ve şu kadar ki vakf-ı müşarünileyhin ismine mensub ve hükümet konağına muttasıl ve kârgir olarak el-yevm mevcûd ve ma’mûr olduğu cümle-i iş’ârâtdan olan mescid-i mezkûrun vakfı bedelâtı tam olduğu halde cevâmi’ ve mesâcîd-i şerifenin şe’âirinden olan imâmet cihetinin mescid-i mezkûrda ihdâsı zımnında tahsisi iktizâ eden vazifenin tertibine kâfi olacağı ve bu misillü vâridâtı masârifâtından fazla bulunan evkâfdan
Emr ü fermân-ı hazret-i hilâfet-penâhi ile vazife tahsisi dahi câiz ve meşrû idüği mahkeme-i teftişden ifâde olunmakdan nâşi bu gibi mâmûlün-bih vakfiyesi olmayan ve şûrutu mechûl bulunan evkâfın hazineden zabt ve idâresi nizâmı iktizâsından olarak binâenaleyh vakf-ı müşarünileyhin hazineden zabtı muâmelesi ve reviş-i icrâ bulunduğuna ve bade’z-zabt vakfın salifü’l-arz altı bin yedi yüz küsur guruş bedeli tam olunmak lâzım geleceğine mebni bedel-i mezbûrdan olmak üzere şehrî yüz guruş vazife tahsisiyle cihet-i mezkûrenin Şeyh-i mûmâileyhe tevcihi ve vazife-i mezkûrenin üç yüz on senesi büdcesine zammı husûsunun huzur-ı sâmi-i cenâb-ı sadâret-penâhilerine arzı meclis-i idâre evkâfından ifâde olunmuş olmağın ol-bâbda emr ü fermân hazret-i veliyyü’l-emrindir
Fi 11 Şaban Sene [1]312 ve Fi 25 Kanûn-i sâni sene [1]310 Nazır-ı Evkâf-ı Hümâyûn

Bir Yorum Yazın