MARDİN İLE İLGİLİ TARİHTE YAYINLANAN İLK GÖRSELLER(3) Mehmet Selim Mardin

  • Haberin Tarihi: 15 Mart 2015
  • Bu haber 3132 defa okundu.
  • Bu Haberi Sosyal Medyada Paylaş:
  • Googleda Paylaş
  • Twitterda Paylaş
  • Facebookta Paylaş
MARDİN İLE İLGİLİ TARİHTE YAYINLANAN İLK GÖRSELLER(3) Mehmet Selim Mardin

Mardin ile ilgili tarihte yayınlanan ilk görsellerden en dikkat çeken gravür 1680 tarihinde yayınlanan  Olfert Dapper’in yazmış olduğu”Beschryving van Asıe”adlı kitapta geçer.

Flaman(Hollanda) asıllı doktor ve aydın insan Olfert Dapper (1636-1689) klasik yunan ve latin edebiyatını mükemmel derecede bilmekteydi. Amsterdam’da doğmuş, öğrenimini Utrecht’te tamamlamıştı. Ömründe hiç seyahat etmemekle birlikte kendini coğrafya çalışmalarına verir, böylece yapıtlarında geniş bir alana yayılan bilgileri hep kaynakçalara dayandırır. Düzenli ve merkezci çalışma üslubu sayesinde araştırma ekibini örnek sayılabilecek bir biçimde yönetip şaşılacak bir sıklıkla Çin, Asya, Afrika, Amerika, Amsterdam ve doğu Akdeniz adaları hakkında tarih ve coğrafya incelemeleri yayınlar. Bu kitapları yüksek estetik standartlı haritalar ve gravürler süslemektedir.

Ancak Mardin gravürünün kimin tarafından çizildiği konusunda net bir bilgiye sahip değiliz.Çünkü Olfert Dapper kendisi seyahat etmediğinden Mardin’e uğramamıştır.Bu gravürün çizimi konusunda en sağlam bilgiye Göyünç hocanın “XVI. Yüzyılda Mardin Sancağı”adlı  kaynağından ulaşabiliyoruz.Nejat Göyünç’ün söz konusu eserdeki ifadesi aynen şöyle:” Zamanının coğrafî eser ve seyahatnâmelerinden faydalanarak aynı türde pek çok eser vücûda getiren ve kaynaklarından bir kısmı, muhtelif sebeplerle kaybolduğu için, kendininkiler kıymet kazanan bu zatın(Olfert Dapper) Beschryving van Asie adlı kitabına koyduğu, daha sonra pek çok eserlerde, hatta Türkçe kitaplarda bile, kopyaları görülen Mardin’e ait bir gravür, Barbaro’nun ve diğer Venedik’li tacirin Mardin tasvirlerine tıpa tıp uymaktadır. Bundan da mevzu-u bahis gravürün bu iki tacirden birisine veya onlarla beraber seyahate katılan diğer bir san’atkâra ait olması ihtimali   hatıra gelmektedir.”

Bu gravürün en önemli özelliği Mardin’in 1680 öncesi yıllarına ait ayrıntılı bir çiziminin olmasıdır.Şehir merkezinin kale içinden ibaret olduğu,kaleyi çevreleyen surların arasındaki yüksek kulelerin varlığı göze çarpmaktadır.En dikkat çekici bir özellikte Mardin kalesinin gerisinde görülen büyük ihtimalle kal’ıt Mara’nın(Kız kalesi) bütün ihtişamıyla ayakta kalmış görüntüsüdür.

 

naukeurigebeschr00dapp_00091680

Anahtar Kelime:

Bir Yorum Yazın